Generalnie pompa ciepła działa w identyczny sposób jak lodówka, ta sama technologia, tylko odwrócona zasada. Lodówka odbiera ciepło z żywności i oddaje je do pomieszczenia za pomocą umieszczonych z tyłu urządzenia żeber płytowych. Pompa ciepła również odbiera ciepło z „zimnego otoczenia”. Następnie pompuje to ciepło na poziom temperaturowy, który jest absolutnie wystarczający, aby ogrzać dom. Ponieważ pompy ciepła to sprawdzona technologia, zasada ta działa w lecie, zimie, w ciągu dnia i w nocy. Nawet jeśli na zewnątrz jest bardzo zimno, pompa ciepła ciągle wydobywa z ziemi, wody lub powietrza tyle energii, ile potrzeba do ogrzania Twojego domu. Oczywiście nie efektywne staje się wykorzystywanie pomp ciepła do zbyt wysokich temperatur na zasilaniu.  Dlatego też niskotemperaturowe systemy grzewcze, zarówno ogrzewanie podłogowe jak i ścienne oraz specjalne grzejniki są idealnymi rozwiązaniem dla pomp ciepła. Budynek będzie zaopatrzony w przyjemne i zdrowe ciepło. Ogrzewanie podłogowe w nowych lub ogrzewanie ścienne w starych budynkach wytwarza zdrowe ciepło, które jest bardzo podobne do ciepła pieca kaflowego. Urządzenia te poprawiają klimat w pomieszczeniu, co gwarantuje przyjemne uczucie ciepła nawet przy niższych temperaturach. Źródłem energii cieplnej dla pompy ciepła może być zarówno ośrodek naturalny: grunt, woda, powietrze, jak i ośrodek sztuczny: ciepłe wody technologiczne w przemyśle, ścieki komunalne, powietrze wentylacyjne z kopalni itp. Jak z tego wynika, środowisko naturalne nie musi posiadać jakichś szczególnych cech, by móc wykorzystywać zawarte w nim ciepło. Oczywiście w razie projektowania pompy ciepła należy wybrać takie źródło, które zagwarantuje możliwie największy strumień ciepła do wykorzystania. Wiąże się to między innymi z przewodnictwem cieplnym ciał, pojemnością cieplną i stanem skupienia, np. woda omywająca rury o określonej powierzchni może oddać im znacznie więcej energii, niż grunt, w którym znajduje się taka sama instalacja odbierająca ciepło.

Trochę historii…
Pierwsze prace teoretyczne na temat możliwości wykorzystania pomp ciepła prowadził w połowie XIX wieku W. Thomson (Lord Kelvin). W 1928 roku zbudowano pierwszą instalację do ogrzewania domu opartą na amoniakalnym urządzeniu sprężarkowym.
 W latach trzydziestych zaczęły powstawać pompy ciepła w pełni sprawne technicznie i eksploatowane w sposób ciągły, najpierw w Stanach Zjednoczonych, potem w Europie. Przykładowo pompa zainstalowana w 1938 roku w Zurychu miała moc 175 kW i ogrzewała ratusz. Kilka lat później w tym samym mieście pompa o mocy 7 MW ogrzewała gmachy politechniki. W połowie lat osiemdziesiątych w USA aż 30% nowo budowanych domów wyposażono w pompy ciepła. Urządzenia te stały się popularne w Japonii, Francji, Szwecji, Niemczech. Spadek cen ropy naftowej spowolnił gwałtowny rozwój pomp ciepła, ale jednocześnie wpłynął na doskonalenie ich wielkości, konstrukcji i sprawności. W Lund (Szwecja) uruchomiona w 1983 roku pompa o mocy 13 MW dostarcza ciepło do miejskiej sieci ciepłowniczej, pozwalając zaoszczędzić rocznie około 8 800 m3 oleju opałowego. Uruchomiona w tym samym roku w Malmö pompa o mocy 40 MW wykorzystuje ciepło w zakładzie oczyszczania ścieków, dostarczając rocznie ponad 310 tys MWh energii cieplnej do sieci miejskiej. 100 tysięcy mieszkań w Sztokholmie ogrzewa pompa ciepła o mocy 100 MW, czerpiąca energię z wód Bałtyku. Znów oznacza to oszczędność 50-60 tys. m3 ropy rocznie i zmniejszenie zanieczyszczenia środowiska.

Rynek pomp ciepła w Polsce
Na podstawie analizy europejskich tendencji wykorzystania energii odnawialnej można w ostatnich latach zaobserwować w Polsce wzrost zainteresowania systemami centralnego ogrzewania na bazie pompy ciepła. Jednakże do tej pory nie ma żadnych konkretnych, oficjalnych i ogólnodostępnych danych liczbowych mówiących o ilości instalacji z pompą ciepła na terenie Polski. Polskie Stowarzyszenie Pomp Ciepła jest w trakcie tworzenia bazy informacyjnej. Na swojej stronie internetowej zamieściła interaktywną część do umieszczania danych o instalowanych pompach ciepła na terenie Polski. Opierając się o wiedzę swoją, w znaczącym przybliżeniu szacujemy, że w roku 2004 w Polsce wykonano około 1000 instalacji z wykorzystaniem pomp ciepła, z czego połowa przypadła na woj. mazowieckie.

Dlaczego pompa ciepła?
Nasuwają się dwa podstawowe i niepodważalne argumenty:
I - niskie koszty eksploatacji:

• dostarcza prawie darmową energię, pobierając ją z niewyczerpywalnego źródła – środowiska,
• pozwala uniezależnić się od wzrostu cen paliw (gazu, oleju opałowego) spowodowanych na przykład wyczerpywaniem się zasobów naturalnych czy międzynarodowymi konfliktami gospodarczymi (rys.1).

 Rys. 1 Roczne koszty ogrzewania domu o powierzchni 250 m2 w PLN (Internet, 2005).

II - ekologiczność:

• jest wygodna i czysta - nie wymaga instalowania komina czy dodatkowego systemu wentylacji, nie wydziela zapachów; jest w pełni zautomatyzowana, nie potrzebuje konserwacji ani okresowych przeglądów,
• pracuje cicho - nie jest dokuczliwa dla otoczenia,
• jest bezpieczna dla środowiska - nie emituje sadzy ani spalin, nie zanieczyszcza więc otoczenia; układ grzewczy zasilany przez nią jest ekologiczny,
• sprawność pompy ciepła w miarę upływu czasu nie spada - jest stała w całym okresie jej eksploatacji.

Skoro pompy ciepła maja same zalety to gdzie tkwi szkopuł jeszcze panującego w społeczeństwie sceptycyzmu a propos tego produktu? Jest to kwestia kosztów inwestycyjnych, które są o około 40% wyższe. Jednakże świadomość i wiedza na temat kosztów eksploatacji ponoszonych co roku pozwala nam stwierdzić, że ta, wydawałoby się, poważniejsza inwestycja w realiach Polski zwróci się w przeciągu 6,5 roku, biorąc pod uwagę oszczędności na oleju i gazie.
 

Podsumowując. Pompa ciepła staje się na rynku energetycznym czarnym koniem i to nie tylko z powodu niepodważalnych walorów ekologicznych ale przede wszystkim ze względów ekonomicznych. Przedstawione wyżej wyliczenia, wykonane w biurze Hydro-Tech, wyłącznego przedstawiciela na Polskę firmy Alpha-Innotec, wyraźnie pokazują zalety finansowe wykorzystania pompy ciepła jako źródła energii. Potencjalny użytkownik pompy ciepła staje się niezależny od wszelakich fluktuacji cenowych na rynku, może być pewnym tego że Ziemia nie zakręci przysłowiowego kurka i nie wystawi rachunku za energię. Są to kwestie na które wielu z nas zwraca baczną uwagę, a na pewno wszyscy Ci, którzy przechodzili, przechodzą lub będą przechodzić przez proces podłączania swojego domu, firmy, fabryki etc.do źródeł energii.